Yusuf EI-Kardavi, mezhepsiz olduğunu çekinmeden açıklayan bir mezhepsizdir. “İslamda Helal ve Haram” ismiyle tercüme edilen Kitabın birinci baskısının ön sözünde “Bu gibi mevzularda yazar, eski ilim adamlarının hükme bağlamakta fikir ayrılığına düştükleri birçok konularda kesin bir hüküm vermek durumunda ve mecburiyetindedir” diyor. Hadis-i şerifte “Ümmetimin farklı ictihadları rahmettir” buyurulurken, Kardavi kalkıyor, bu rahmeti kaldırmak istiyor. Besmelesiz kesilen hayvan Hanefilerce haram iken, Şafiilerce haram değildir. Kardavi besmelesiz kesilen hayvanı helal kabul etmekle, Hanefilerce bu helal olmaz. Yahut Besmelesiz kesilen hayvan haram dese, bu Şafiilerce haram olmaz. Kardavi “Evet... İslam alemindeki belli başlı mezheplerden herhangi birisine kendimi bağlamayı uygun bulmadım” diyerek alenen mezhepsiz olduğunu itiraf ediyor. Türkiye'dekiler ise namert oldukları için Kardavi gibi alenen mezhepsiz olduklarını söyleyemiyorlar.
Mezhepsiz Kardavi, Katar TVdeki fetvalarını (!), kitap halinde neşretmiş. Adına da Fetava-i Muasire [Çağdaş Fetvalar, Asri Fetvalar] demiş. Kardavi, (Kimseyi taklid etmiyorum) diyor. Fakat İbni Teymiye'ye İmam ve Şeyh-ul-islam diyerek, küçük kitapçığına, ondan 21, onun talebesi İbni Kayyımdan ise 8 tane nakil almıştır. Ebu Hanife ismi iki defa geçiyorsa da, kaynak olarak değildir. (Din, kolaylık üzerine kurulmuştur) diyerek verdiği çağdaş fetvalardan birkaçı şöyledir:
1- İnce çorap üstüne meshe caiz diyor. Halbuki dört mezhebin hiç birisinde ince çoraba mesh caiz değildir. Kolaylık olsun diye, her kolayına geleni yapmak caiz değildir.
2- Mukim olanın bir özürle iki namazı cem etmesine (Hanbelide caiz olduğu için, ben de caiz derim) diyor. Halbuki bir zaruret sebebiyle bir mezhebi, bir hususta taklit edebilmek için, o husustaki o mezhebin bütün şartlarına da riâyet etmek gerekir. Şartlarına riâyet etmeden bir mezhebin bir hükmünü almak veya mezheplerin kolaylıklarını toplamak "Telfîk" olup haramdır. (Hadika)
3- (Fitil kullanmak orucu bozmaz) diyor. Halbuki 4 mezhepte de bozar.
4- (Midye, istakoz gibi deniz haşaratı ve denizde kendiliğinden ölmüş balık yenir) diyor. Halbuki kendiliğinden ölmüş balık yenmez. Hanefide deniz haşaratı da yenmez. (Dürer)
Balık, hastalık gibi bir sebeple kendiliğinden ölünce leş olur. Yiyenleri zehirleyebilir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: (Kendiliğinden ölüp, su yüzüne çıkan balık yenmez.) [Dare Kutni]
5- (Demir ve diğer madenlerden yapılan yüzükler erkeklere caizdir) diyor. Mütercim, dipnotuna, haram olduğunu ilave etmiştir. Harama helal diyen sapığın kitabı, niye tercüme edilir ki?
6- (Haşhaş, kenevir ve tütün ekmek haramdır. Çünkü bunlar kötü yerlerde kullanılıyor) diyor. Bunlardan afyon, tıbda çok kullanılır. İlaç olarak az miktarda kullanmak ise caizdir. (R. Muhtar)
Kötü yerlerde de kullanılıyor diye haşhaş ekmeye haram denmez. Bu yanlış görüş, şarap yapılıyor diye üzüm yetiştirmeyi yasaklamak gibi yanlıştır.
Kardavi, çağdaş fetvaları birkaç cilde çıkarmış. Önsözünde şunları söylüyor:
1- (Şafii halka kolaylık sağlamak için, eti yenen deve, sığır gibi hayvanların necasetlerinin temiz olduğuna fetva verdim. Kadına dokununca abdestleri bozuluyordu. Kadına dokunmakla abdestin bozulmayacağını söyledim. Buna da Kur'an ve sünnetten delil getirdim) diyor. Bu ne demek oluyor? Bin küsur yıldan beri, Şafiilerin yanlış yolda olduğunu, Şafii âlimlerinin Kur'ana ve hadise aykırı fetva verdikleri açıkça söylenmiş olmuyor mu? Diyelim ki, mezhepsiz Kardavi, İmam-ı a'zam veya İmam-ı Şafii gibi büyük bir âlim olsa, ayrı ictihadlarda bulunsa, dört hak mezhepten birinin hükmüne yanlış damgasını vuramaz. Şafiideki birçok hüküm, Hanefiye aykırıdır. Fakat Şafii âlimleri, (Hanefilerin ictihadı yanlıştır) demediler, diyemezler de.
Kardavi, kendisini bütün mezheplerin üstünde görüyor. (Şu mezhebin şu hükmü yanlıştır. Kur'an ve sünnete aykırıdır. Şunun şu hükmü doğrudur. Bunu tercih ederim) diyor. 4 hak mezhebi birleştirip, bir Kardavi mezhebi kurmak istiyor. İbni Cevzi, İbni Teymiye, İbni Kayyıma Hanbeli İmamı diyor. Fakat kendisi bir mezhebe uymuyor. Halbuki her İmamın bir mezhebi var idi.
2- (İbni Teymiyenin, bir anda verilen 3 talak, bir talaktır; evlad, fakir ana babasına zekat verir; bir kadın, yol eminse tek başına hacca gider görüşlerini tercih ettim) diyerek icmaya karşı geliyor.
3- (Hastaya Kur'an okumak, âyetleri muska şeklinde üstte taşımak haramdır) diyor.
4- Hak ve batıl mezhep ona göre aynı olduğu için Zeydiye mezhebinden Şevkaniden de nakiller yapıyor, Zahiriye mezhebinden İbni Hazmın, enfiye çekmenin, kulağa, burna ve makattan ilaç vermenin orucu bozmayacağı görüşünü benimsiyor. Mezhepsiz Reşit Rızaya, müceddid diyor.
5- (Bu asırda dindar müslümana 50 sahabi ecri var) diyor. Halbuki evliya, sahabe derecesine kavuşamaz.
O. Hacı Ömeroğlu, mezhepleri yıkmaya çalışan Kardavi için (İki işçi, koca Süleymaniyeyi yıkar; fakat onu yapmak için bir Süleyman ve bir de Sinan gerekir) diyor.
![]()