İSGAT MESELESİ
Bu sayımızda tanıtımını yapacağımız kitap; "Ruhlar Alemi- İslam'da Vasiyyet ve İsgat Meselesi" adlı usule ve Ehl-i Sünnet ulemanın kaynaklarına bağlı kalarak hazırlanmış çok mükemmel bir kitaptır. Kitap iki emekli müftünün ( Abdullah DEVELİOĞLU-Abdülaziz BEKKİ) mütalaaları ve yazarın bir önsözü ile başlamıştır.
Kitap dört kısımdan mürekkebdir. Birinci kısımda "Ruhlar Aleminden", ikinci kısımda "Hastalık, Tedavi ve Ölüm Meselelerinden"; üçüncü kısımda "İsgat-ı salat ve Devir Meselelerinden"; dördüncü kısımda ise "Vasıyyet"ten bahsedilmiştir. İstediğiniz tüm bilgileri, ilginizi ve dikkatinizi çeken pek çok konuyu (İlgili konularla ilgili) bu kitapta bulabileceğinize inanıyorum. Birinci kısmın konulardan bazıları şunlardır.
"Rûh'un tarifi, Ruh nedir? Rûh'un yaratılışı cesetten önce midir değil midir? Ruh, bedenle birlikte ölür mü, yoksa ölüm sâdece bedene mi aittir? Ruh cesetten ayrıldıktan sonra, cesede tekrar döner mi? Cesedin ölümünden sonra, Rûh'a idrâk var mıdır? Yok mudur? Ölen kimseler, dirilerin ziyaretlerini ve selamlarını bilirler mi, bilmezler mi? Ehl-i Sünnetin Cumhuruna göre bilirler. Delilleri:.....Dirilerin ruhları, ölülerin ruhları ile buluşup görüşürler mi? Görüşmezler mi? Ölülerin ruhları kendi aralarında buluşup birbirlerini ziyaret edip, konuşurlar mı? Konuşmazlar mı? Ölümden kıyamete kadar ruhlar nerede bulunurlar? Kabirler ne zaman ziyaret olunur? Ruh bedenden ayrıldıktan sonra, diğer ruhlar tarafından tanınabilmesi için, nasıl bir şekil alır? Hayattaki bedenî şeklinde şekillenebilir mi?
Kabir suâli, Kabir sorgusu sâdece bu ümmete mi aittir? Yoksa bütün ümmetlere de var mıdır? Kabir suâli yalnız mükelleflere mi aittir? Yoksa çocuklara da var mıdır? Kabirde sorguya çekilmeyenler. (Bunları verelim) "1-Şehidler, 2-Allah yolunda nöbet tutarken ölen Askerler (Mücahid), 3-Taun (Veba kolera) hastalığından ölen kimseler, 4- Taun hastalığı zamanında Allah'a tevekkül ederek, o beldeyi terk etmeyerek orada Taun hastalığı dışında başka bir hastalıktan ölen kimseler, 5- Sıddıklar, 6-Büluğa ermeden ölen çocuklar, 7-Cuma günü veya gecesinde ölen kimseler, 8- Her gece Tebareke Suresini okuyan kimseler, 9- Peygamberler. Bunlara kabir suali yoktur.(İbn-i Abidin,1/596 -Tercümesinde 3/399) (sh:58)
Kabir sorgusu müslüman, kâfir herkese var mıdır? Yoksa mümin ve münafıklara mı aittir? Dirilerin yaptığı iyi amellerden ölülerin ruhları faydalanır mı? Faydalanmaz mı? Hanefi ve Hanbel'i mezheblerine göre faydalanırlar. (sh:60) Ölü namına verilen sadaka ve yapılan Hacca gelince.... Ölü namına tutulan oruç ve kılınan namaz hakkında ise ...Kabir azabı ve kabir nimetleri ve bunların yeri neresidir? Bu azab sâdece Ruh'a mı? Yoksa sâdece bedene mi aittir? Yâhud her ikisine birden midir? " (sh:19) Ehl-i Sünnetin cumhuruna göre, kabir azabı hakdır.(sh:66) Ne yazık ki Ehl-i Bid'at kabir azabını inkar etmekte, sonra da "Bize niçin Ehl-i Bid'at diyorsunuz?" diye sitem etmektedirler! (sh:21-66)
İkinci Kısımda, Hastalık başlığı altında; Hastalığın bazı günahlara keffaret olduğu, Hasta ziyareti, Hastanın Allah'a karşı hüsn-ü zanda bulunması, Günahlarına tevbe etmesi, Çektiği ızdırabdan dolayı, ölümü temenni etmemesi. Telkin, Kıbleye çevirmek, Hastaya Sure-i Bakara ve Yasin-i Şerif okumak, Ölüm sırasında görülen iyi ve kötü alametler yer almıştır. Tedavi başlığı altında ise; Sağlığın korunması, Maddi Tedavi, Haramla tedavinin caiz olmadığı, Manevi Tedavi, Muska. Bazı harfler ve Tılsımlarla Muska yazılması, Takılması, İplik bağlanması ve Büyücülük yapılmasının Caiz olmadığı, Nazar= Göz değmesi ve Manevi Tedavi şekli gibi konular yer almıştır. Ölüm başlığı altında ise; Ölümün hakikati ve ölüm nedir?
Ölümü hatırlamak ve ona hazırlanmak. Ölümün şiddeti ve can çekişme, Ölünün gözünü yukarı dikmesinin sebebi, Ani ölüm, "Aişe (r.a)'dan rivayet edildiğine göre, Resül-i Ekrem (S.A.V) : "-Ani ölüm mü'min için rahmettir. Günahkar kimse için ise üzüntüdür. -Çünkü onun hazırlığı yoktur-" buyurmuştur. (İhya-Tirmizi-Müsned) (sh:125) (Burada bir hassas durum söz konusu. Şöyle ki; Güya ani ölümler çok tehlikeli imişler! Bunu 1992 Erzincan depremi üzerine bir hoca efendinin söylediği rivayet edilir! Ya haberi aktaranlar yanlış aktarıyor, ya da Hadisin ikinci kısmında zikredilenlerin durumu söz konusu. Yoksa aklı selim bir ilim ehlinin "depremde ölenler aniden ölmüşlerdir" diye kötü bir sıfat kullanacağını düşünemiyorum! Oysa gerçek tam aksi! Yani ani ölüm mü'min için rahmet, kafirler için ise gadab-ı ilahidir! K.Sitte,15/244. Tecrid,4/601)
Cuma günü ve gecesinde ölmenin fazileti, İntihar, Ölüm ilanı, Ölüye ağlamak, Bir kısım Müslümanlar bu konuda bilgisizlikten kaynaklanan bazı münkeratı işlemektedirler! Ölüyü öpmek, Ölünün yıkanması, Kefenlenmesi ve hazırlanması. Cenaze namazı, Gaibe cenaze namazı kılmak, Hanefi ve Maliki mezheblerine göre gaib üzerine namaz kılınmaz. (sh:140) Günümüzde bazı müslümanlar bu konudan da gafil davranmaktadırlar. Bunun sebebi ise, Usul bilgisizliği! Kabir üzerine cenaze namazı kılmak. Ölü hakkında iyi ve kötü konuşmak, Ölü kemiklerinin korunması, Defin, Resulullah (s.a.v)'ın defni. Mukaddes topraklarda defnedilmenin fazileti, Ölüleri iyi kimseler arasına defnetmek. Ölüye telkin ve ona duada bulunmak, Ehl-i Sünnetin müctehid imamlarına göre Telkinin aslının müstehab olduğunu söylemişlerdir. "Ölü üzerine Tekin yapılmaz sözü" Mu'tezile mezhebine nisbet edilmiştir." (sh:151)
Yani Telkine karşı çıkanlar Mu'tezile mezhebinin görüşlerini savunduklarının farkına varmalıdırlar. Başsağlığı, Yas, Kabrin başına taş dikmek ve üzerine su serpmek, Ağaç dikmek. Kabir üzerine kubbe, türbe ve mescid yaptırmanın hükmü? Kabir üzerinde yürümek, oturmak ve Kabre karşı namaz kılmak caiz değildir. Kabirlerde Kurban Kesmek caiz değildir, Kabir ziyareti, Ziyaret sırasında dua ve istiğfar etmek, Kadınların Kabir ziyareti, Kabir ziyaretinin faydaları, ziyaretin Usul ve Adabı. Ölü için Kur'an okumak ve okutmak. Ücretle Kur'an okumak ve okutmak. İslam aleminde bu konuda da bir hayli fıkıh cinayetleri işlenmektedir.
Mevlid okumakla ilgili bir hayli güzel bilgiler nakledilmiştir. Fukahanın tamamının Mevlid okuma ve okutmanın Bid'at olduğunda hiçbir şüphe olmadığı vurgulanmış, ancak bazı alimlerin bu keraheti, "Bid'at-ı Hasene" diyerek yumuşatmaya çalıştığı nakledilmiştir! (sh:176) Bu yumuşatmayı da İmam-ı Rabbani (rh.a) duymasın! Zira İmam-ı Rabbani (k.s): "İslam dininde "Güzel Bid'at" aramak kadar çirkin bir şey olamayacağına" kani olmuştur. Daha sonra Şehid ve şehidlik gibi konulara yer verilerek ikinci kısım bitirilmiştir. (sh:73-184)
Üçüncü Kısım ( İsgat-ı salat ve Devir Meseleleri) iki bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde; İsgat-ı Salat, İsgat-ı Salatın dayandığı delil nedir? konuları işlenmiştir. İsgat-ı Salat "Kur'an'da yoktur" diyerek inkar eden mezhepsizlere çok güzel mesajlar verilmiştir. Daha sonra "Fidye-i Savm" İmam-ı Muhammed'in Ziyadat'ından nakiller, İmam-ı Serahsi'nin Mebsut'undan nakiller, Hidaye'den nakiller ve Fidye-i Salat konusundaki hadisler vb. konular yer almıştır. (sh:187-199) İkinci bölümde, Devir meselesi, Devir meselesini konu edinmiş Hanefi Fıkıhçılarından bazıları ve eserleri, Bazı hususlar ve örnek bir Devir şekli yer almıştır. (200-206)
Dördüncü Kısım ise üç bölümden müteşekkildir. Birinci bölümde, Vasiyyetin Tarifi, Vasiyyetle ilgili bazı ıstılahlar yer almıştır. İkinci bölümde, vasiyyetin meşruiyyetinin delilleri; a) Kitap, b) Sünnet, c) İcma, Vasiyyetin sıhhatinin şartları, Vasiyyetin hikmet ve faydaları, İslam'dan önceki vasiyyet şekli ve İslam'ın ilk vasiyyet emri, Vasiyyette şahid meselesi, Vasiyyetin kısımları, Vasiyyet ayetlerinde nesh meselesi, Allahü Teala (c.c)'ya ait haklar ve bu hakların vasiyyet edilmesinde--- Bazı ulemaya göre--- öncelik sırası, 1-Hac, 2- Zekat, 3-Keffaretler, 4-Nezirler.....vb. daha nice vasiyyetler. Birden çok vasiyyetlerde, hangisinin önce yapılacağına dair meseleler ve Bir vasiyyet-name örneği yer almıştır. Üçüncü bölümde ise; Resullah (s.a.v)'ın vasiyyet edip etmediği, Lokman Aleyhi's-Selam'ın oğluna vasiyyeti, Ebu Hureyre (r.a)'nin vasiyyeti, İslam büyüklerinin vasiyyetlerinden örnek vasiyyetlere yer verilerek kitap bitirilmiştir. (sh:209-331)
Sonuç olarak diyebilirim ki; kitap çok güzel bir araştırma sonucu yazılmış kitaptır. Usul açısından da yazarın takdir edilmesi gerekir. Hele hele usul ve ölçünün tamamen unutulmaya (unutturulmaya) yüz tuttuğu böyle bir zamanda böyle eserler kaleme alan ilim ehline çok çok ihtiyacımız vardır! Bu tür çalışmalarından dolayı kendilerine Allah (c.c) razı olsun diyor bundan sonraki hayatlarında da bu tür çalışmalar yapmalarını yüce Rabb'imden niyaz ediyorum. Ehl-i Sünnet itikadına bağlı mü'min kardeşlerimizin de öğrenecekleri meseleleri bu tür sağlam eserlerden okuyup öğrenmelidirler. Usul dışı rasgele kaleme alınmış kitapları okuyarak kafalarını karıştırmamalıdırlar. Bu tür eserleri başkalarına da tavsiye ve hediye etmelidirler. Bu duygu ve düşüncelerle hepinizi Yüce Allah (c.c)'a emanet ediyor, dualarınızı bekliyorum.
Kitabın adı :Ruhlar Alemi-İslam'da Vasiyyet ve İsgat Meselesi
Kitabın yazarı : Ali Rıza Karabulut
Kitabın sayfası : 360
Kit.Bas. Yeri ve Tar. : Ankara 1979.
Kitabın Yay. Evi : Elif Yay. 05.03.2002
medine@ttnet.net.tr