İBNU MACE

Rebi'a ibnu Abdullah 'ın mevlası, Ebu Abdullah Muhammed ibnu Yezid ibnu Abdullah ibnu Mace el-Gazvini[57]ö.273

     209 da Kazvin'de doğdu. 273-5 21 Ramazan'da salı günü öldü. Bir çok beldeyi dolaştı. İmam Malik'in arkadaşları ile el-Leys'in de bulunduğu bir cemaatten hadis aldı. Kendisinden de aralarında Ebu'l-Hasan el-Kattan'ın da bulunduğu bir cemaat hadis nakletti.

       Ebu'l-Fadl Muhammed İbnu Tahir, "Etrafu'l-Kütübü Sitte" adlı eserinde O’nu Kütübü Sitte arasında zikretti. Bunu Hafız Abdu'l-Gani ibnu Abdulvahid ibnu Ali ibnu Surur el-Makdisi takip etti. Daha sonra bunları Etraf ve Rical kitapları müellifleri izledi.

       Altıncı kitab ilavesi için daha sonra  Esirüddin Ebü's-Sedat el-Mübarek ibnu Muhammed ibnu Muhammed İbnu'l-Esir  el-Muvatta'yı kabul etti.

       İbnu's-Salah, Nevevi, Salahuddin el-Alai ve İbnu Hacer ise ed-Darimi'yi uygun görürler.

       İbnu Asakir sonra el-Mizzi Ricalleriyle beraber bunların etraflarını tasnif etti. İbnu's-Salah ve en-Nevevi, ibnu Mace'nin vefat tarihinden bahsetmediği gibi, Kitabını da Usulu Sitte arasında zikretmez. Bilakis önceden helen hadisciler asıl kitapları 5 tane sayarlar.

       İbnu Kesir:"Şüphesiz ki bu kitap fıkhi konularına göre bablara ayrılışı çok mükemmel ve faydalı bir Kitaptır."

        ez-Zehebi, İbnu Mace'den "Bu Sünen'i Ebu Zür'a'ya arzettim. Onu inceledi ve "Zannediyorum bu Kitap insanların eline geçerse şu Camilerin tamamını veya çoğu terkedilir" dedi. Sonra "öyle sanıyorum ki onun içindeki senedi zayıf hadislerin tamamı otuza ulaşmaz." dediğini rivayet etti.

       İbnu Hacer, ondan çok zayıf hadis bulunduğunu söyler. İbnu Mace'nin talebelerinden Ebu'l-Hasan el-Kattan, İbnu Mace'nin Sünen’inde 1500 bab bulunduğunu ve içindeki hadislerin cümlesinin 4000 tane olduğunu zikreder. M.F.Abdulbaki bu hadilerin tamamını tetkik etti. 4341 hadis tesbit etti. Bu hadislerin 3002 si Kütübü Hamse'de de yer alır. Zevaid’lerin ayrıntıları şöyle:

       438 hadis:Ravileri sika, isnadları sahih

       199 hadis hasen

       613 hadis zayıf

       99 hadis isnadı zayıd ya da münker ya da mekzub

       el-Kettani: "Ebu Abdullah ibnu Yezid'in Sünen’i, Süneni İbnu Mace diye bilinir. İbnu Mace O'nun lakabıdır. Aksini iddia edenlerin hilafına, o ne dedesinin ne de annesinin ismidir. Sonundaki ha lafzi a'cemi bir isim olduğundan dururken de geçerken de sakin okunur. er-Rebiiy denilmesi, efendisi Rebia'ya nisbet edilmesi sebebiyledir. el-Gazvini ise Irak'da meşhur bir şehir olan Gazvin'e nisbetle denilmiştir."[58]  (Ulumul  Hikem Sitesinden Alınmıştır.)