İMAM EBU DAVUD (H. 202 - 275)
![]()
"İsmi Süleyman b. el-Eş'a.s b. İshak el-Ezdi es- S i c i s t a n i 'dir. O hadis ilminde hafız, imam ve hüccet unvanlarını haizdir, sikadır.
Muhammed b. İshak es-Sağani: «Davud (a.s.) için demir ne kadar yumuşaksa, Ebu Davud için de hadis o kadar yumuşaktır» demiştir.
Hafız Musa b. İbrahim de:
«Ebu Davud dünyada hadis için, ahirette de cennet için yaratılmıştır. Ondan daha faziletlisini görmedim» demiştir.
Hâkim ise:
— «Ebu Davud, münakaşasız asrındaki hadis alimlerinin imamıdır, demiştir.
Hicretin 202. senesi dünyaya gelmiş ve 16 şevval hicrî 275 senesinde B a s r a 'da vefat etmiştir."
EBU
DAVUD
Süleyman ibnu el-Eş'as ibnu İshak ibnu Beşir, İbnu Şeddad, ibnu Amr, ibnu İmran
el-Ezdi es-Sicistani[47] ö.275
202 de Sicistan'da doğdu. Bağdat'a gitti. Irak’lılardan, Horasan’lılardan,Şam’lılardan,
Mısır ve Cezire’lilerden hadis yazdı. 271 de son kez Bağdad'tan çıktı. Bağdad'da
20 yıl, 20 yıl Tarsus'da kaldı. Sünen’i Tarsus'da yazdı.[48] Basra'da 15 Şevval
cuma günü vefat etti.
Müslim ibnu İbrahim, Süleyman ibnu Harb, Osman ibn Ebi Şeybe, Ebu'l-Velid
et-Tayalisi, Abdullah ibnu Selemetü'l-Ga'beni, Müsedded ibnu Meserhed, Yahya
ibnu Main, Ahmed ibnu Hanbel, Kuteybe ibnu Said, Ahmed ibnu Yunus vd şeyhlerden
hadis tahsil etti.
Kendisinden, oğlu Abdullah, et-Tirmizi , Ebu Abdurrahman en-Nesai , Ahmed ibnu
Muhammed el-Hallal ve Ebu Ali Muhammed ibnu Amr el-Lü'lüi kendisinden hadis
rivayet etti. Bu sonuncusu vasıtasıyla O’nun Sünen’ini bize kadar ulaştı.
es-Sünen
Bağdat'a gelerek Kitabını orada rivayet etmeye başladı. Ahmed ibnu Hanbel'e
Kitabı arzettiğinde O'nun tarafından iyi karşılandı.
Ahmed ibnu Hanbel ibnu Yasin el-Herevi:"Rasulullah'ın hadislerinin ilmine,
illetlerine ve senedine vakıf olan hafızlardan biridir. O, mahir hadis üsdatları
arasında, zühdün, iffetin, iyilik ve takvanın en yüksek derecesine ulaşmıştır."
el-Hattabi: "Hadis dalında Ebu Davud'un Kitabı gibisi tasnif edilmemiştir.
Mezhepleri farklı olduğu halde bütün insanlar tarafından hüsnü kabul görmüştür.
Bu sebeble ulema fırkaları ve fukaha arasında bir hakem olmuştur. Dolayısıyla
onda herkese bir pay ve alacakları bir şey mevcuttur.Iraklılar, Mısır’lılar,
Mağrib’liler ve dünyanın muhtelif bölgelerinde pek çok insan O'na itimad
etmiştir. Horasan’lılara gelince onların çoğunluğu el-Buhari ile Müslim'in
Kitabına düşkündürler. O, hem mevzular, hem de fıkhi bilgiler açısından
Sahiheyn'den daha üstündür."
İbnu'l-A'rabi:"Bir insanın elinde içerisinde Allah'ın Kitabı bulunan Mushaf’tan
ve sonra da bu Kitabdan başka ilim olmasaydı, ilim olarak asla başka şeye
ihtiyaç duymazdı."
İbnu Kesir: "Ebu Davud'un eserinin birbirinden farklı bir çok rivayet nüshası
vardır .Bunların en meşhurları: Ebu Said ibnu el-Arabi, Ebu Ali el-Lu'lui ve Ebu
Bekr ibnu Dasse rivayetleri var.[49]
O'nun arzusu, çeşitli merkezlerdeki fakihlerin delil olarak kabul edip
hükümlerini üzerine bina ettikleri hadisleri toplamaktı. Amele uygun her hadisi
topladı. el-Hattabi'nin nakline göre şöyle der: "Halkın terki hususunda icma
ettiği hiçbir hadisi zikretmedim .Yine Kitabımda bulunupta şiddetli bir
zayıflığı bulunan hadisleri de açıkladım."
Ebu Berk ibnu Dasse: "Ebu Davud'u şunu derken duydum: "Allah Elçisine ait 500
bin hadis yazdım. Bunlar arasından seçtiklerimi bu Kitaba aldım.. Kitab’ımda
4800 hadis zikrettim. Sahih olanlarına veya O’na yakın olanlarına işaret ettim."
ed-Dehlevi Bustan'da O'nun şu sözünü ibnu Dasse'den nakleder: "Dört hadis bir
insana dini için yeter:
"Ameller niyetlere göredir."
"Kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terketmek kişinin islamının
güzelliğindendir."
"Kendisi için istediğini kardeşi için istemedikce kişi tam mü'min olamaz."
"Helal bellidir, haram bellidir. Bunların arasındakiler şüphelilerdir."
Ebu Bekr el-Hallal:" Zamanın önde gelen imamı Ebu Davud Süleyman ibnu el-Eş'as,
hadisleri açıklayıp beyan etme ve mevzuu olanlarını tanımada, ilmine kimsenin
yetişemeyeceği, takva sahibi ve zamanın bir tanesiydi."
İbrahim el-Esfahani ve Ebu Bekir ibnu Sadaka O'nu överlerdi.
Muhammed ibnu Ebu Bekir ibnu Abdurrezzak:"Ebu Davud'un biri geniş diğeri dar iki
kolluğu vardı. Kendisine Allah sana merhamet ede, bu nedir diye sorulunca: Geniş
olan kitaplar içindir, diğerine ise ihtiyacımız yok"diye cevap verir."
(Ulumul Hikem Sitesinden Alınmıştır.)
![]()