el-Hakim
Ebu Abdullah Muhammed ibnu Abdullah ibnu Muhammed Hamdaveyh el-Hakim ed-Dabiyy et-Tahmani en-Nisaburi ö.406
Kitabu'l-İklil, Kitabu'l-Medhali ileyhi, Tarihi Nisabur, Fadailus-Sahabe yazarıdır.
O Müsterdrek'i el-Buhari ve Müslim'in veya herhangi birisinin sahih şartına uyduğu halde veya hiçbirinin sahih şartına uymadığı için onlar tarafından zikredilmeyen sahih hadisleri bir araya getirerek tasnif etmiştir. Ancak hadisleri sahih kabul ederken müsamahakar davrandı. el-Beyhaki ondan daha serttir.
ez-Zehebi (ö.748) Müstedrek'i telhis ederk içerisindeki hadislerin bir çoğunun zayıf, münker ve mevzu olduğunu söyler. Der ki:"Ulema, et-Tirmizi ve el-Hakim'in hadisleri sahih kabul etmesine itibar etmezler."İbnu'l-Cevzi onun 60 hadisini Kitabul Mevzuat'ında zikreder. 100 kadar mevzu hadisi bir cüzde toplandı. es-Suyuti bu konuda, tamamı bulunamayan, "Tevzihu'l-Müdrik fi Tashihi'l-Müstedrek" adını verdiği bir cüzi vardır. el-Müstedrek'i Burhanuddin el-Halebi'de telhis etti.
Ebu Said el-Malini ise onda el-Buhari ve Müslim'in sahih hadis şartlarına uygun hiç bir hadisin bulunmadığını iddia eder. ez-Zehebi bunu hadsiz söz kabul eder. Yarısının bu özelliği gösterdiğini söyler.
el-Hafız:"el-Müstedrek'in 6 cildi içerisinden hemen hemen 2 cilde yakın bir kısmından sonra Hakim'in kendi yazdırmasının sona erdiğini gördüm. Kitab’ın bundan sonraki kısmı ancak kendisinden icazet yoluyla alınmış olup,imla ettirilen kısım da ondan sonraki kısma nisbetle tesahül cidden azdır"
el-Hazimi:"İbnu Hibban, hadis ilminde, el-Hakim'den daha dirayetli idi."
el-İmad ibnu'l-Kesir:"İbnu Huzeyme ve ibnu Hibban hadis kabul etme hususunda sıhhat şartını iltizam ederdi. Bu ikisiş bir çok hususda Müstedrek'ten daha üstün, sened ve metin bakımından daha güzeldir." Oysa İbnu Huzeyme'nin bir çok meçhul ravisi vardır. (Ulumul Hikem Sitesinden Alınmıştır.)
![]()