"KADİR GECESİ'Nİ" ARAMANIN HÜKMÜ
![]()
BİN AYDAN HAYIRLI ZAMAN DİLİMİ: KADİR GECESİ
Ramazan-ı Şerif ayı ve Kadir Gecesi, mübarek bir zaman dilimidir. Hak ile batılı birbirinden ayıran (furkan) ve hidayet rehberi olan Kur'an-ı Kerim'in bu ayda indirildiği nassla sabittir: " O sayılı günler Ramazan ayıdır ki, Kur'an o ayda indirilmiştir. Kur'an insanlara (mahz-ı) hidayettir. Öyle ise içinizden kim o aya (Ramazan ayına-Hilale) erişirse, orucunu tutsun" (1) Kadr Sûresi'nde, Kur'an'ın kadir gecesinde indirildiği haber verilmiştir. Kadir Gecesi; içinde bu keyfiyete haiz herhangi bir gecenin bulunmadığı bin aydan daha hayırlıdır. Bunun bir değil, birden fazla hikmeti vardır.
Birincisi: Bu gecede Kur'ân-ı Kerim'in, Rasûl-i Ekrem'e (sav) Cebrail vasıtasıyla indirilmeye başlandığı bilinmektedir. Kur'an-ı Kerim'in indirilmesi, kâinatta cereyan eden en önemli hadisedir. (2)
İkincisi: Rahmete ve mağfirete vesile olan bir gecedir. İmam Sehl b. Abdullah (rh.a) : "Allahü Teâla (cc) bu gece mü'min kullarına rahmet ve mağfiret eder." (3) diyerek, Kadir Gecesi'nde yapılan duaların önemine işaret etmiştir.
Üçüncüsü: Bu gecede yeryüzüne o kadar çok melek iner ki, adeta yeryüzü dar bir mekan haline gelir. (4) Kadir Gecesi'nin tesbitiyle ilgili olan ve Sahih-i Müslim'de yer alan haber mealen şöyledir: Zirr b. Hubeyş Ubeyy b. Kab'a (ra) " Kardeş'in İbn-i Mes'ud; 'Her kim senenin bütün gecelerini ibadetle ihya ederse Kadir Gecesi'ne rastlar.' diyor, ne dersiniz?" suali sorulunca, Ubeyy b. Kâb; "Allah ona rahmet etsin, o bu sözü ile insanların 'Şu gecedir' diye bir geceye bağlanmalarını istememiştir. Yoksa o, Kadir Gecesi'nin Ramazan ayında olduğunu biliyordu" cevabını vermiştir.. Allame Veliyyu'd-Din b. El-Hafiz Ez-Zeynu'l Iraki'nin; Kadir Gecesi ile ilgili mes'eleleri topladığı "Kitabu Şerhi's-Sadr fi Zikri Leyleti'1-Kadr" adlı risalesinde, Kadir Gecesi'yle ilgili bütün rivayetleri izah etmektedir.
Kur'an-ı Kerim'in Ramazan-ı Şerif ayı içerisinde indirildiği Allahü Teâla (cc)'nın, "O Ramazan ayıdır ki, Kur'an onda indirilmiştir" (5) kavliyle sabittir. Kadr Sûresi'nde ise, Kur'an'ın Kadir Gecesi'nde inzal buyurulduğu, kati olarak zikredilmiştir. Bu nassları dikkate alan Ehl-i Sünnet uleması, Kadir Gecesi'nin Ramazan-ı Şerif ayı içerisinde olduğunda icma etmişlerdir. (6) İmam Ebû Hanife'nin: "Kadir Gecesi Ramazan ayındadır. Fakat sabit değil; kah takaddüm, kah teahhur eder." (7) dediği, Feteva-ı Kadıhan'da zikredilmiştir.
Kadir Gecesi'nin,
Ramazan ayında olduğuna dair rivayetler mütevatirdir. Bu mübarek
gecenin, Ramazan ayı içerisinde gizli olmasının bir değil, birden
fazla hikmeti vardır. Hz. Abdullah İbn-i Ömer'in (ra): "- Rasûl-i
Ekrem (sav)'e Kadir Gecesi'nden soruldu. Bunun üzerine "O, her
Ramazan'dadır." diye cevap verdi". (8) buyurduğu malûmdur. Hz.
Aişe (r.anha) validemiz "Peygamberimiz (sav) Efendimiz, Ramazanın son
on gününde mescidde itikafa girer ve 'Kadir Gecesi'ni Ramazan'ın
son on gününde arayınız.' tavsiyesinde bulunurdu" (9) diyerek,
fiili sünneti ifade etmiştir. Kadir Gecesi'ni aramak müstehaptır.
İmam Ebû Hanife'ye göre; "Kadir Gecesi Ramazan ayının
içerisindedir. Fakat onun hangi gece olduğu bilinemez. Bazen ileri
geçer, bazen geri kalır. İmameyn'e göre; Kadir Gecesi Ramazan
ayının içerisindedir. Gizli olan muayyen bir gecedir. İleri geçmediği
gibi, geri de kalmaz" (10) Hz. Aişe (r.anhâ)'nın: 'Ey
Allah'ın Rasulü bir gecenin Kadir Gecesi olduğunu anlarsam nasıl
dua edeyim" sorusuna karşılık Rasulüllah'm (sav)'in şu şekilde dua
etmesini tavsiye ettiği bildirilmiştir: "Allahım! Şüphesiz sen
affedicisin, affı seversin. Beni affet" (11) (A. Hikmet Bircanlı,
Misak Dergisi, Sayı:179. Ekim 2005.)
KAYNAKLAR
(1) El Bakara Sûresi: 185
(2) İmam Bedrüddin-i Ayni- Umde-tü'l Kâri li
Şerh-i Sahihi'l Buhari-İst: 1308, C: 5, Sh: 359.
(3) İmam-ı Kastalâni- İrşâdü's Sâri li Şerh-i Sahih-i'l Buhari- Kahire:
1308, C: 3, Sh: 429, Ayrıca İbn-i Hayyan- Tefsir-i Kebir- Kahire: 1328 C: 8, Sh:
496
(4) İmam Bedrüddin-i Ayni, a.g.e. -C: 5, Sh: 359.
(5) El Bakara Sûresi: 185
(6) İmam-ı Kurtubi- El Camii li Ahkami'l Kur'an- Kahire: 1967 C: 20 Sh: 136.
(7) İmam-ı Kadıhân- El Feteva- Kahire: 1282, C:l Sh: 190.
(8) İmam-ı Beyhaki-Es-Sünenü'l Kübrâ- Haydarabad: 1350, G.4, Sh:307.
(9) Sahih-i Buhari- İst: 1401 C: 3 Sh: 47.
(10) Şeyh Nizamüddin ve Heyet- Feteva-i Hindiyye-Beyrut: 1400 C: 1 Sh:
216.
(11) Sünen-i Tirmizi-İst: 1401 K. Deavât, 84; Ayrıca Sünen-i İbn Mâce-İst:
1401 K. Dua, 5.
Kur'an-ı Kerim'de: "Hakikat biz onu (Kur'an'ı) kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin (o büyük fazl-ı şerefini) sana bildiren nedir? Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır. Onda melekler ve ruh, rablerinin izniyle her bir iş için iner de iner. O (gece) tan yeri ağarıncaya kadar bir selâmdır" (98) hükmü beyan buyurulmuştur. İmam-ı Kurtûbi: " Kur'an-ı Kerim'in Ramazan-ı Şerif ayının içerisinde indirildiği Allahû Teâla (cc)'nın "O ramazan ayıdır ki, Kur'an onda indirilmiştir" (El Bakara Sûresi: 185) kavli ile sabittir. "Kadr" sûresinde de; bunun kadir gecesinde inzal buyurulduğu kat'i olarak zikrolunmaktadır. Ehl-i Sünnet'in müctehid imamları, kadir gecesinin ramazan ayı içerisinde olduğu hususunda ittifak etmişlerdir"(99) hükmünü zikretmektedir. Şurası muhakkaktır ki; kadir gecesinin gizli tutulması, O'na erişmek için birçok gecelerin ihya edilmesi, ibadetlerle değerlendirilmesi içindir.(100)
Feteva-ı Hindiyye'de: "Kadir gecesini aramak müstehabtır. Çünkü kadir gecesi, senenin geceleri içerisinde en faziletli olan gecedir. Miracü'd Diraye'de de böyledir. İmam-ı Azam Ebû Hanife (ra)'ye göre, kadir gecesi ramazan ayının içerisindedir. Fakat onun hangi gece olduğu bilinmez, bazen ileri geçer, bazen geri kalır. İmameyn'e göre; kadir gecesi Ramazan ayının içerisindedir, fakat muayyen bir gecedir, ileri geçmediği gibi geri de kalmaz. Fethû'l Kadir'in itikaf babında da böyledir. Kölesine "Sen kadir gecesi hürsün" diyen kimse; "Bu sözü Ramazan ayı girmeden önce söylemişse, Ramazan ayının sonunda köle azad edilmiş olur"(101) hükmü kayıtlıdır.
Rasûl-i Ekrem
(sav)'in: "Kadir
gecesi Ramazan'ın aşr-ı âhirinde geçen dokuz gecededir, yahut geri kalan yedi
gecededir"
(102) Hadis-i Şerifini esas alan bir kısım ulema; Ramazan ayının son on gününün
tek gecelerinde aranması üzerinde hassasiyetle durmuşlardır.
Ancak günümüzde, halk arasında, Ramazan ayının
yirmi yedisinin
"Kadir Gecesi"
olduğu itikadı yaygındır. Bunun kat'i
bir delili yoktur. Ayrıca o günü;
Mevlid şiirini okuyarak veya dinleyerek geçirmekte,
isabetli bir tutum değildir.
"Mevlid"
üzerinde
daha önce durmuştuk!.(103)
KAYNAKLAR
(98) El Kadr Sûresi
1-5.
(99) İmam-ı Kurtubi -
El Camii Li Ahkami'l Kur'an - Kahire: 1967, C: 20, Sh: 136.
(100) İmam Fahrüddin-i
Razi - Mefatihû'l Gayb İst: 1308 - 11, C: 6, Sh: 588.
(101) Şeyh Nizamüddin
ve heyet - El Feteva-ı Hindiyye - Beyrut: 1400, C:1, Sh : 216.
(102) El Ayni -
Umdetû'l Kari li şerhi Sahih-i Buhari - İst: 1308, C: 5, Sh: 359 vd.
(103) Bakınız madde: 693.
Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi
20/11/05 ![]()
Abdullah AZİZ