"KADİR GECESİ'Nİ" ARAMANIN HÜKMÜ

                                                

                                        BİN   AYDAN   HAYIRLI   ZAMAN  DİLİMİ:   KADİR  GECESİ

     Ramazan-ı   Şerif   ayı   ve   Kadir  Gecesi,   mübarek  bir   zaman   dilimidir.   Hak  ile   batılı   birbirinden   ayıran   (furkan)   ve   hidayet   rehberi olan   Kur'an-ı  Kerim'in   bu   ayda   indirildiği   nassla   sabittir:   " O sayılı günler Ramazan ayıdır ki, Kur'an o ayda indirilmiştir. Kur'an insanlara   (mahz-ı)   hidayettir.   Öyle  ise  içinizden  kim  o  aya  (Ramazan ayına-Hilale)  erişirse,   orucunu   tutsun" (1) Kadr Sûresi'nde,   Kur'an'ın   kadir  gecesinde   indirildiği   haber   verilmiştir.  Kadir Gecesi;  içinde  bu keyfiyete  haiz   herhangi   bir   gecenin   bulunmadığı    bin   aydan   daha  hayırlıdır.    Bunun  bir  değil,  birden fazla   hikmeti   vardır.

    Birincisi:   Bu   gecede   Kur'ân-ı Kerim'in, Rasûl-i Ekrem'e (sav) Cebrail vasıtasıyla indirilmeye başlandığı bilinmektedir. Kur'an-ı Kerim'in indirilmesi,   kâinatta  cereyan eden  en   önemli  hadisedir.  (2)

    İkincisi: Rahmete  ve  mağfirete  vesile  olan  bir  gecedir.    İmam Sehl b. Abdullah  (rh.a) :  "Allahü   Teâla (cc)  bu   gece   mü'min   kullarına rahmet   ve   mağfiret   eder."   (3)  diyerek,  Kadir   Gecesi'nde   yapılan   duaların   önemine   işaret   etmiştir.  

    Üçüncüsü:  Bu  gecede   yeryüzüne  o   kadar   çok   melek   iner  ki,   adeta   yeryüzü   dar   bir   mekan   haline  gelir.  (4) Kadir Gecesi'nin tesbitiyle   ilgili  olan  ve   Sahih-i Müslim'de   yer   alan   haber   mealen   şöyledir:   Zirr b. Hubeyş Ubeyy b. Kab'a (ra)  " Kardeş'in   İbn-i Mes'ud; 'Her   kim   senenin   bütün   gecelerini   ibadetle   ihya   ederse  Kadir   Gecesi'ne   rastlar.'  diyor,   ne   dersiniz?"   suali sorulunca, Ubeyy b. Kâb; "Allah   ona   rahmet   etsin,   o   bu   sözü   ile   insanların   'Şu  gecedir'  diye   bir   geceye   bağlanmalarını   istememiştir.   Yoksa  o, Kadir   Gecesi'nin   Ramazan   ayında   olduğunu   biliyordu"   cevabını   vermiştir..   Allame Veliyyu'd-Din b. El-Hafiz   Ez-Zeynu'l   Iraki'nin;   Kadir   Gecesi   ile   ilgili   mes'eleleri   topladığı   "Kitabu Şerhi's-Sadr  fi   Zikri   Leyleti'1-Kadr"   adlı   risalesinde,   Kadir   Gecesi'yle   ilgili   bütün   rivayetleri   izah   etmektedir.

      Kur'an-ı   Kerim'in   Ramazan-ı   Şerif   ayı   içerisinde   indirildiği   Allahü   Teâla   (cc)'nın,   "O   Ramazan   ayıdır  ki,   Kur'an   onda indirilmiştir"  (5) kavliyle  sabittir.   Kadr   Sûresi'nde   ise,   Kur'an'ın   Kadir   Gecesi'nde   inzal   buyurulduğu,   kati   olarak zikredilmiştir. Bu nassları   dikkate   alan  Ehl-i Sünnet uleması, Kadir Gecesi'nin Ramazan-ı Şerif ayı içerisinde olduğunda icma etmişlerdir. (6)   İmam   Ebû  Hanife'nin:  "Kadir  Gecesi  Ramazan ayındadır.   Fakat   sabit değil;    kah   takaddüm,   kah  teahhur  eder."  (7) dediği,   Feteva-ı   Kadıhan'da   zikredilmiştir.  

       Kadir   Gecesi'nin,   Ramazan   ayında   olduğuna   dair   rivayetler   mütevatirdir.   Bu   mübarek   gecenin,   Ramazan  ayı  içerisinde  gizli olmasının  bir   değil,   birden   fazla   hikmeti   vardır.   Hz.  Abdullah  İbn-i   Ömer'in (ra):  "- Rasûl-i Ekrem (sav)'e Kadir Gecesi'nden soruldu. Bunun   üzerine   "O, her Ramazan'dadır."  diye  cevap  verdi".  (8)  buyurduğu   malûmdur.    Hz. Aişe (r.anha) validemiz "Peygamberimiz (sav) Efendimiz,   Ramazanın  son  on   gününde   mescidde   itikafa   girer   ve   'Kadir Gecesi'ni   Ramazan'ın   son   on   gününde arayınız.' tavsiyesinde  bulunurdu"  (9) diyerek,   fiili   sünneti   ifade  etmiştir.    Kadir   Gecesi'ni   aramak   müstehaptır.   İmam   Ebû Hanife'ye  göre;  "Kadir   Gecesi   Ramazan   ayının   içerisindedir.   Fakat  onun  hangi  gece  olduğu   bilinemez.   Bazen ileri  geçer,   bazen  geri   kalır.   İmameyn'e   göre;   Kadir   Gecesi   Ramazan   ayının   içerisindedir.   Gizli  olan   muayyen bir gecedir. İleri geçmediği   gibi,   geri  de   kalmaz"  (10)   Hz. Aişe  (r.anhâ)'nın:    'Ey Allah'ın  Rasulü   bir  gecenin  Kadir   Gecesi   olduğunu   anlarsam   nasıl   dua   edeyim" sorusuna   karşılık   Rasulüllah'm (sav)'in   şu   şekilde  dua  etmesini  tavsiye   ettiği   bildirilmiştir:   "Allahım!   Şüphesiz   sen   affedicisin,   affı   seversin.   Beni   affet"  (11)   (A. Hikmet  Bircanlı, Misak Dergisi, Sayı:179.  Ekim  2005.)
  

      KAYNAKLAR

(1) El Bakara Sûresi: 185

(2) İmam   Bedrüddin-i  Ayni- Umde-tü'l Kâri  li Şerh-i Sahihi'l  Buhari-İst: 1308, C: 5, Sh: 359.
(3) İmam-ı  Kastalâni- İrşâdü's  Sâri li  Şerh-i Sahih-i'l   Buhari- Kahire: 1308, C: 3, Sh: 429, Ayrıca İbn-i Hayyan- Tefsir-i Kebir- Kahire: 1328 C: 8, Sh: 496

(4) İmam  Bedrüddin-i  Ayni, a.g.e. -C: 5, Sh: 359.

(5) El Bakara  Sûresi: 185
(6) İmam-ı Kurtubi- El Camii li  Ahkami'l  Kur'an- Kahire: 1967 C: 20 Sh: 136.
(7) İmam-ı Kadıhân- El Feteva- Kahire: 1282, C:l Sh: 190.
(8) İmam-ı Beyhaki-Es-Sünenü'l  Kübrâ-  Haydarabad: 1350, G.4, Sh:307.
(9) Sahih-i Buhari- İst: 1401 C: 3 Sh: 47.
(10) Şeyh  Nizamüddin   ve  Heyet- Feteva-i   Hindiyye-Beyrut: 1400 C: 1 Sh: 216.
(11) Sünen-i  Tirmizi-İst: 1401 K. Deavât, 84;   Ayrıca Sünen-i   İbn Mâce-İst: 1401 K. Dua, 5.
 

 

     Kur'an-ı Kerim'de:  "Hakikat biz onu (Kur'an'ı) kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin (o büyük fazl-ı şerefini)  sana   bildiren   nedir?   Kadir   gecesi   bin  aydan daha hayırlıdır. Onda melekler ve ruh, rablerinin izniyle   her  bir iş için iner de iner. O (gece) tan yeri ağarıncaya kadar bir selâmdır" (98) hükmü beyan buyurulmuştur.   İmam-ı  Kurtûbi: " Kur'an-ı Kerim'in Ramazan-ı Şerif ayının içerisinde indirildiği Allahû Teâla (cc)'nın "O ramazan ayıdır ki, Kur'an onda indirilmiştir" (El Bakara Sûresi: 185) kavli ile sabittir. "Kadr" sûresinde de; bunun kadir gecesinde inzal buyurulduğu kat'i olarak zikrolunmaktadır.   Ehl-i  Sünnet'in müctehid imamları, kadir gecesinin   ramazan  ayı   içerisinde olduğu  hususunda  ittifak etmişlerdir"(99) hükmünü   zikretmektedir. Şurası muhakkaktır   ki;   kadir gecesinin gizli tutulması, O'na erişmek için birçok gecelerin ihya edilmesi, ibadetlerle değerlendirilmesi   içindir.(100)

      Feteva-ı   Hindiyye'de: "Kadir gecesini aramak müstehabtır. Çünkü kadir gecesi, senenin geceleri içerisinde en faziletli olan gecedir. Miracü'd Diraye'de de  böyledir. İmam-ı Azam Ebû Hanife (ra)'ye göre, kadir gecesi ramazan ayının içerisindedir. Fakat onun hangi gece olduğu bilinmez, bazen ileri geçer, bazen geri kalır. İmameyn'e göre; kadir gecesi Ramazan   ayının   içerisindedir,   fakat muayyen bir gecedir, ileri geçmediği gibi geri de kalmaz. Fethû'l Kadir'in itikaf babında da böyledir. Kölesine "Sen kadir gecesi hürsün" diyen kimse; "Bu sözü Ramazan ayı girmeden önce söylemişse,   Ramazan   ayının   sonunda   köle   azad   edilmiş   olur"(101) hükmü kayıtlıdır.

    Rasûl-i Ekrem (sav)'in: "Kadir gecesi Ramazan'ın aşr-ı âhirinde geçen dokuz gecededir, yahut geri kalan yedi gecededir" (102) Hadis-i Şerifini esas alan bir kısım ulema; Ramazan ayının son on gününün tek gecelerinde aranması üzerinde   hassasiyetle  durmuşlardır.   Ancak günümüzde, halk  arasında,  Ramazan  ayının   yirmi   yedisinin "Kadir Gecesi" olduğu  itikadı yaygındır.   Bunun   kat'i   bir   delili   yoktur.   Ayrıca o günü;   Mevlid şiirini okuyarak veya dinleyerek   geçirmekte,   isabetli   bir   tutum   değildir. "Mevlid"   üzerinde  daha  önce  durmuştuk!.(103)   (Yusuf Kerimoğlu, Emanet  ve  Ehliyet-  İslam  İlmihali)         Abdullah AZİZ

      KAYNAKLAR

 (98) El Kadr Sûresi 1-5.

 (99) İmam-ı Kurtubi - El Camii Li Ahkami'l Kur'an - Kahire: 1967, C: 20, Sh: 136.

 (100) İmam Fahrüddin-i Razi - Mefatihû'l Gayb İst: 1308 - 11, C: 6, Sh: 588.

 (101) Şeyh Nizamüddin ve heyet - El Feteva-ı Hindiyye - Beyrut: 1400, C:1, Sh : 216.

 (102) El Ayni - Umdetû'l Kari li şerhi Sahih-i Buhari - İst: 1308, C: 5, Sh: 359 vd.

 (103) Bakınız madde: 693.

                                                  Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 20/11/05     Abdullah  AZİZ