İSTİSHAB
"Bir hüküm değişmediği müddetçe geçerli sayılmasıdır. (Abdestli olduğunu bilen kimse aksi sabit olmadığı müddetçe abdestlidir... gibi). Bu da delil bulunmayan yerde geçerlidir...
Bu fer'î delil ise,
"başka delil yoksa meseleyi eski hal üzre bırakmak" diye özetlenebilir.Gaibin (mefkud) öldüğüne kesin delil yoksa yaşadığı var sayılır ve hakları da sürer... Yine küçüğün sorumluluğu rüşt ile başlar. Rüşte erdiği bilinmiyorsa sorumsuzluk hali devam eder.
Bu ve benzeri deliller bir yönüyle aklî delil sınıfına girer. Diyelim sarhoş edici maddenin bu özelliği değişinceye kadar haramlığı sürer. Şarabı sirkeye tebdil eden olursa ancak o zaman haramlığı kalkar.
Başka bir tarz ise
"şekk ile yakîn zail olmaz" ilkesiyledir." (1)"İstishab: Bir şeyin bulunduğu hal üzere kalması asıldır, prensibine dayanır. Ortadan kaybolan bir adamın öldüğü sabit olmadıkça hayatta olduğuna hükmedilir. İmâm-ı Ebû Yûsuf'a göre (105), İmam Muhammed'e göre (110), Imâm'a göre (90) yaşına girince mefkudun (kaybolan kimse) ölümüne hükmolunur. İmam-ı Mâlik'e göre (4) sene sonra karısı evlenebilir. Daha çok bekletmede kadına zarar vardır." (2)
KAYNAKLAR
1-Ali NAR, Ehl-i Kitap Cennetlik mi?, sh:120.
2-Osman Keskioğlu, Fıkıh Tarihi, İslam Hukuku, sh:26.
