Bu mezhep, Hulafa-i Raşid'inden sönraki dönemde, o müessif olayların cezası konusunda; te'hir edici anlamıyla başlamıştır. Daha sonra da bu anlayış, iman ve amel ilişkisi konusuna kaydırılmıştır. "İrca", geri bırakma, anlamından, bunlara Mürcie denmiştir ki; Cebriye içinde, Mu'tezile içinde ve Ehl-i Sünnet içinde farklı anlayıştaki kimselere bu ad verilmiştir. Mezhebin kurucusu ,"Ebu Selt" dir. Hassan bin Bilal de yaymıştır. Bu çığırda olanların ismine izafeten ; Yunusiyye, Ubeydiye, Gassaniye, Tümeniyye, Sevbaniyye, Merisiyye gibi kolları vardır. Resül-i Ekrem (S.A.V.)'in bu mezheple ilgili olarak buyurduğu iki hadis-i şerif nakledilir :

1-" Mürcie yetmiş peygamberin dili ile lanetlenmiştir." Resulullah (a.s.)'a "Mürcie kimdir, ey Allah'ın Resulü?" diye soruldu. "İman sadece sözden ibarettir, diyenlerdir," şeklinde cevap verdi. ( İbn Kuteybe, 81. Abdulkaahir el-Bağdadi, El-Fark Beyne'l-Fırak, sh:149. Said Havva, el-Esas Fi's Sünne, c/8, sh:17.)

2- "İbn-i Abbas (RA) anlatıyor: Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ümmetimde iki sınıf vardır ki, onların İslam'dan nasipleri yoktur: Mürcie ve Kaderiye" ( Kütüb-i Sitte, c/14, sh:36. Tirmizi; Kader , 13 )

"Haricilerin  ifrat   noktasına  varan görüşlerine tepki olarak gelişen "Mürcie Mezhebi" tam   aksi  itikadi   tezleri   gündeme  sokmuştur.   Onlara  göre "-Asıl olan sadece imandır. İman da ikrardan ibarettir. Kalbi tasdikin bulunup-bulunmadığını bilmek mümkün değildir. Amellerin   fazla bir  değeri yoktur".   Bu  görüşü   savunan Mürcie mezhebinin mensupları, kendi   aralarında ihtilafa düşmüş  ve  beş  ayrı  fırkaya  ayrılmışlardır." (İmam-ı Şehristani- El Milel ve'n Nihal- Beyrut: 1395 C: 1 Sh: 139-14.  Yusuf  Kerimoğlu)

Genellikle, fakihlerden; imanı amelden bir cüz sayanlar müstakim; iman olduktan sonra günahın (kötü amellerin) zarar vermeyeceği görüşündeki kelam ehli ise sapık kabul edilmiştir. İşte bid'at ehli Mürcie bunlardır. (Ali NAR, Akaid Risaleleri, sh:38)

Bu fırka, siyasetle dinin esaslarını birbirine karıştırmakta ve itikat bakımından haricilerin tam karşı kutbunu teşkil etmektedir. Hariciler, büyük günah işleyenleri kafir ve ebedi olarak cehennemlik sayarken, Mürcie fırkası, küfürle ibadetin faydası olmadığı gibi, iman olduktan sonra günahında hiçbir zararı yoktur, derler. (Prof. Dr. M.Ebu ZEHRA, Mezhepler Tarihi, c/2, sh:60)

1-İman denen şey, sadece Allah'ı ve Resulü'nü kabul etmek demektir. Amel, iman için zaruri değildir.

2- Kurtuluşun esası yalnızca iman etmektir.

3-Bir kişinin mağfirete ermesinin şartı; şirkten kaçınması ve tevhid akidesi üzerine ölmesidir.

4-Mürcie'den bazıları şunu da eklerler: Şirkin dışındaki tüm büyük günahların affolmaması mümkün değildir.

 5-Yine bazıları şöyle derler:Bir insan kalbiyle inandığı takdirde, İslam ülkesinde bile , hiç kimseden korkusu olmadığı için diliyle küfrünü ilan etse,putlara tapsa, hatta Yahudi ve Hıristiyan dinini seçtiğini söylese, o kişi kamil iman sahibi, Allah'ın dostu ve cennet ehlidir.

6- Yöneticilerin zulmüne ve hükümetlerin haksız uygulamalarına itiraz caiz değildir.

7- Gerek eski, gerek yeni hükümetlerin Mürcie'nin bu gibi fikirlerinin yayılmasını istediklerinde şüphe yoktur. (Bu maddeler Prof. Dr. N.Abdurrezzak Samarrai'nin "Dünden Bugüne Tekfir Olayı" adlı kitabının 42ila 43. sayfalarından alınmıştır.)

8-Küfürden başka günahlar için cehenneme girmenin olmayacağını, Allah'ın dilemesine bırakılmadan affedileceğini söylerler.

9- "Cehennem ehli cehennem ateşine girdikleri zaman, balığın suda yaşadığı gibi, bunlarda ateş içinde o şekilde bulunacaklar, ateşten  azab  duymayacaklar, ateş  onlar için bir hayat haline gelecektir." derler.  (Bu son iki madde,Fıkh-ı Ekber, Aliyyül-Kari Şerhi, sh:133'den alınmıştır.