1-HARİCİLER
İslam tarihinde ortaya çıkışları siyasi bir sebeple başlamış, zamanla aşırı bir itikada sahip sapık bir mezhep olmuştur. İlk muharrik : Sıffın harbinde Hz. Ali ile Hz. Muaviye arasında, "Hakem" olayıdır. İki tarafın arasını bulmak isteyen hakemliği Kur'an'a aykırı buldukları için her iki tarafı da reddederek hariçte kaldıklarından dolayı "Harici" ismini almışlardır. "Hüküm Allah'a aittir" ayet-i kerimesini slogan ederek her iki tarafı da küfürle itham etmişlerdir. Onlara kafir demeyeni dahi kafir saymışlardır. Liderleri; Hurkus bin Zuheyr olmakla birlikte Kantara mevkiindeki Haricilerin savaşması için ordulara talimat veren komutanları Abdullah bin Vehb er-Rasibi' dir. (S. Havva, El-Esas Fi's-Sünne, C//8, sh:53)
"Hariciler: "-İman kalb ile tasdik, dil ile ikrar ve uzuvlarla ameldir" tarifini esas alarak; büyük günah işleyen herkesin kafir olduğunu söylemişlerdir. Onlara göre "Amel olmadığı müddetçe, imanın hiç faydası yoktur. Herhangi bir farzı terkeden veya haramı irtikap eden kimse, kafirdir." Haricilerden Abdullah b. İbad'ın kurduğu "İbadiye" mezhebi, günümüze kadar gelmiştir." (İmam-ı Şehristani- El Milel ve'n Nihal- Beyrut: 1395 C: 1 Sh: 139-14)
Haricilerin bugün yaşadıkları yerler. Afrika'nın kuzey taraflarında, Cezayir, Tunus, Trablus'un bazı yerlerinde , Doğu Afrika'da, Zengibar'da Maskat ve Oman'da bir miktar mensupları vardır. Asıl merkezleri Zengibar'dır. Hariciler Yirmi çeşit fırkaya ayrılmışlardır.
1- el- Muhakkimetu'l-Ula 11-
Saltıyye
2- Ezarika 12- Ahnesiyye
3- Necadat
13- Şebibiyye
4-Sufriyye
14- Şeybaniyye
5- Acaride
15- Ma'bediyye
6- Hazımıyye 16- Ruşeydiyye
7- Şuaybiyye
17- Mukremiyye
8- Ma'lumiyye 18- Hamzıyye
9- Mechuliyye 19- Şemrahıyye
10- Ashab-ı Taat 20- İbrahimiyye.
Ayrıca İslam dairesinden
çıkmış olan iki fırka daha vardır ki onlar da
1- Yezidiyye
2- Meymuniyye'dir. İçlerinde en aşırı olanları; "EZRAKİ"
veya
"Ezarika"
fırkasıdır. Ehl-i Sünnet'e en yakın olan Harici fırkası ise "İBAZİYE"
fırkasıdır. Fıkıhları Şafii fıkhına yakındır. Ehl-i Sünnet Ve'l -
Cemaat'tan ayrıldıkları sapık görüşlerine gelince :
1-"Hüküm ancak Allah'a
aittir. Kim O'ndan başkasını hakem tayin ederse kafir olur."
demişlerdir. Böylece başta Hz. Ali (RA) ve Hz. Muaviye (RA) olmak üzere her
ikisi ve her ikisine tabi olan tüm Müslümanları kafir ilan
etmişlerdir.
2- Onlara kafir demeyenleri dahi kafir saymışlardır.
3- Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer (RA) hilafetleri meşrudur. Hz. Osman
azledilmelidir. Hz Ali'ye (RA) gelince "Günah-ı
kebair"
irtikab etmiştir.
Taraftarları da aynı hepsi bu hükme girmişlerdir.
4- Düşüncelerine göre günahın ikinci bir manası küfürdür. Kendilerinden
olmayanların hepsini tekfir ederler. (Kafir sayarlar)
5- Müslümanlar toplanıp kendilerine halife seçerler.
6- Halifenin Kureyş'ten olma şartını kabul etmezler.
7- Temel kaynak olarak Kur'an'ı alırlar. Hadis ve İcma'ı reddederler.
Kendilerinden başka tüm Müslümanları müşrik sayarlar.
9- Ehl-i Sünnet müslümanların ezanlarına göre namaz kılmazlar.
10-Kestiklerini yemezler.
11-Onlarla evlenmezler.
12-Müslümanlarla cihad etmek farz-ı ayındır. Hatta Müslümanlarla savaşa
çıkmayan Ezarika'ya dahi kafir demişlerdir.
13-Çocukları ve karıları öldürmeyi caiz sayarlar.
14-Diğer müslümanların Mallarını almayı mübah görürler. (Ganimet malı)
(3.4.5.6.7. 8.9.10.11.12.13.14. maddeler Mevdudi'nin "Hilafet ve Saltanat" adlı
eserinden alınmıştır sh:299)
15- Umumiyetle Takvayı esas alırlar... Mesela: Taharetin tamam olabilmesi için
lisanın da yalandan ve batıl sözlerden arınması gerekir. Söz taşımak, kin ve
düşmanlık, çirkin söz de -diğer maddi hususlar gibi- abdesti bozar derler.
16- Bazılarına göre hükümlerin kaynağı sadece Kur'an-ı Kerim'dir. (Sanki
günümüzdeki ilahiyatçı prof'ların kahir ekseriyeti Edille-i Erbaa'yı
kabul mu ediyorlar?!)
17- Haricilerin bir kısmı (Ezarika kolu) recm'i kabul etmezler. Günümüzde
de kabul etmediğini açıklayanlar var. Acaba bunlar da mı Haricidirler? (Recm:
İslam hukukunda Zina eden evlileri taşlayarak öldürme cezasına
derler.)
18- Varise vasiyet yapılabileceğini ileri sürerler.
19- Süt ana ve kız kardeşlerden başka süt hısımları ile evlenmenin memnu
olmadığına (yasak olmadığına) inanırlar. (15.16.17.18.19. maddeler "Aylık Dergi"
nin bastırdığı "Ehl-i Sünnet Tetkikleri" adlı kitabın 440. sayfasından
alınmıştır.)
20---Amel imandan cüzdür derler. Ameli olmayanı kafir sayarlar.
21- Haricilerin Ezarika kolu Yahudi ve Hıristiyanları kendilerine daha yakın
görmüşlerdir.
22- Müslümanlardan miras alınamayacağını söylerler. (Kafir oldukları için) (Bu 20.21.22. maddeler "Dünden Bugüne Tekfir Olayı" adlı Prof. Dr. N. Abdurrezzak Samarrai'ye ait kitabın 36. sayfasından alınmıştır.)
23- Dar görüşlü, müfrit, şiddetli taassup taraftarıdırlar. (Osman Keskioğlu.İslam Hukuku)
24- Bu insanlar çok heyecanlı ve ölmeyi arzu ederler. Vurucu, yıkıcı
bir mizaca sahiptirler.
25- Bir kısmı, aramızda adalet bulunduğu müddetçe Emire (Halife'ye) lüzum yoktur
derler. (Prof. M. Ebu Zehra, Mez. Tarihi, sh:78)
26- Yusuf Suresi Kur'an'dan değildir derler.
27- Yeni bir peygamber gelecektir, derler.
28- Ehl-i Kıble, kafir, müşrik değildir, derler.
29- Hakem olayı dine aykırıdır, derler. (Bu son dört madde, Ali NAR'ın Akaid
risalelerinden alınmıştır. Sh:36)
30- Bir kadın ile halasını aynı nikah altına birleştirmenin caiz
olduğuna inanırlar.
31- Mestler üzerine meshi caiz görmezler.
32- İftidah tekbirlerinde ellerini kaldırmazlar. Namazda ellerini
kaldırmazlar.
33- Tütün haramdır, derler.
34- Ahirette Allahü Teala'yı görmek mümkün değildir. (Bu son 5 madde Prof.
Dr. ZUHAYLİ'nin İslam Fıkhı Ans. C/1, sh:37-38'den alınmıştır.)
35- Rüyetullahı, Allahü Teala (cc)'nın ahirette görülmesini inkar ederler.
(Pezdevi AKAİDİ, sh:111)
36- Ezarikalardan ekserisi, hayızlı kadının namaz kılması ve oruç tutması
gerektiği görüşündedirler. (sh:66)
37- Bakara suresinin 204. ayetinin Hz. Ali (R.A) hakkında nazil olduğunu
iddia ederler.( sh:66)
38- Bakara suresinin 207.ayetinin Hz.Ali (R.A)'yi şehid eden Harici Abdurrahman
b.Mülcem hakkında nazil olduğunu iddia ederler. (sh:66)
39- Haricilerden Şebibiyye, Kadınların imamet-i uzma (Büyük imamlık-Devlet
başkanlığı) görevini üslenmelerini kabul ederler. (sh:93) (Bu 4 madde
Prof.Abdulkadir Şeybe'nin Çağdaş Dünya Mezhepleri adlı kitabından
alınmıştır.)
KAYNAKLAR
1- Abdulkahir el-Bağdadi, El-Fark Beyne'l-Fırak
2-İbn-i Abidin, Reddü'l - Muhtar.
3-İmam-ı Azam, Fıkh-ı Ekber Şerhi,Aliyyü'l-Kari.
4- Prof. Dr.N.Ebu Zehra, Mezhepler Tarihi.
5- Prof. Dr.N.Canan,Kütüb-i sitte, Terceme ve Şerhi.
6- Said Havva, El-Esas Fi's-Sünne, İslam Akaidi.
7- Osman Keskioğlu, Fıkıh Tarihi ve İslam Hukuku.
8- Ömer en-Nesefi, Akaid.
9- Aylık Dergi, Ehl-i Sünnet Tetkikleri.
10- Sadru'l- İslam Muhammed Yüsr el-Pezdevi, Ehl-i Sünnet Akaidi.
11- Ali Nar, Akaid Risaleleri.
12- Prof.Şerafettin Gölcük, İslam Akaidi.
13- Prof. Dr.N.Abdurrezzak Samarrai, Dünden Bugüne Tekfir Olayı.
14- M. Çağlayan. Ehl-i Sünnet ve Akaidi.
15- Mevdudi, Hilafet ve Saltanat.
16-Prof. Dr. Abdulkadir Şeybe, Çağdaş Dünya Mezhepleri.
17- Prof. Dr. Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi. A. AZİZ