1-HARİCİLER

İslam  tarihinde  ortaya  çıkışları   siyasi   bir  sebeple  başlamış,  zamanla   aşırı   bir   itikada   sahip  sapık bir mezhep olmuştur. İlk   muharrik : Sıffın  harbinde Hz. Ali ile Hz. Muaviye arasında, "Hakem" olayıdır. İki tarafın   arasını   bulmak  isteyen   hakemliği  Kur'an'a   aykırı   buldukları   için   her  iki  tarafı da   reddederek  hariçte  kaldıklarından  dolayı  "Harici ismini  almışlardır. "Hüküm Allah'a aittir" ayet-i  kerimesini  slogan ederek her iki tarafı da küfürle itham etmişlerdir.   Onlara kafir demeyeni  dahi  kafir  saymışlardır.   Liderleri;  Hurkus  bin Zuheyr   olmakla   birlikte   Kantara    mevkiindeki Haricilerin  savaşması  için   ordulara   talimat   veren    komutanları   Abdullah  bin  Vehb  er-Rasibi' dir.  (S. Havva,  El-Esas  Fi's-Sünne, C//8,  sh:53)

"Hariciler: "-İman  kalb ile tasdik, dil ile ikrar ve uzuvlarla ameldir" tarifini esas alarak; büyük  günah  işleyen  herkesin  kafir olduğunu söylemişlerdir. Onlara göre "Amel  olmadığı  müddetçe,  imanın  hiç  faydası  yoktur. Herhangi  bir  farzı terkeden veya  haramı  irtikap  eden  kimse,  kafirdir.Haricilerden  Abdullah b. İbad'ın  kurduğu "İbadiye"  mezhebi,  günümüze  kadar  gelmiştir." (İmam-ı Şehristani- El Milel ve'n Nihal- Beyrut: 1395 C: 1 Sh: 139-14)

Haricilerin bugün yaşadıkları yerler. Afrika'nın kuzey taraflarında, Cezayir, Tunus, Trablus'un bazı yerlerinde , Doğu Afrika'da, Zengibar'da Maskat ve Oman'da bir miktar mensupları   vardır.   Asıl   merkezleri   Zengibar'dır. Hariciler Yirmi çeşit   fırkaya ayrılmışlardır.


1- el- Muhakkimetu'l-Ula                                                 11- Saltıyye    
2- Ezarika                                                                           12- Ahnesiyye
3- Necadat                                                                          13- Şebibiyye
4-Sufriyye                                                                           14- Şeybaniyye
5- Acaride                                                                           15- Ma'bediyye
6- Hazımıyye                                                                       16- Ruşeydiyye
7- Şuaybiyye                                                                        17- Mukremiyye  
8- Ma'lumiyye                                                                     18- Hamzıyye        
9- Mechuliyye                                                                      19- Şemrahıyye
10- Ashab-ı Taat                                                                  20- İbrahimiyye.
 
   Ayrıca  İslam  dairesinden  çıkmış  olan  iki  fırka daha vardır ki  onlar  da

1- Yezidiyye
2- Meymuniyye'dir.  İçlerinde en aşırı olanları;
"EZRAKİ" veya "Ezarika" fırkasıdır. Ehl-i Sünnet'e en yakın olan  Harici fırkası ise "İBAZİYE" fırkasıdır. Fıkıhları  Şafii  fıkhına  yakındır.   Ehl-i Sünnet Ve'l - Cemaat'tan ayrıldıkları   sapık   görüşlerine   gelince :
1-"
Hüküm ancak Allah'a aittir. Kim O'ndan başkasını hakem tayin ederse kafir olur." demişlerdir.  Böylece  başta Hz. Ali (RA) ve Hz. Muaviye (RA) olmak üzere her ikisi ve her ikisine   tabi   olan   tüm   Müslümanları  kafir  ilan  etmişlerdir.
2- Onlara   kafir   demeyenleri   dahi   kafir   saymışlardır.
3- Hz. Ebu  Bekir,  Hz. Ömer (RA) hilafetleri meşrudur. Hz. Osman azledilmelidir. Hz Ali'ye (RA) gelince
"Günah-ı kebair" irtikab etmiştir. Taraftarları da aynı hepsi bu hükme girmişlerdir.
4- Düşüncelerine göre günahın ikinci bir manası küfürdür. Kendilerinden olmayanların hepsini tekfir ederler. (Kafir sayarlar)
5- Müslümanlar  toplanıp  kendilerine  halife  seçerler.
6- Halifenin  Kureyş'ten  olma  şartını  kabul  etmezler.
7- Temel   kaynak  olarak  Kur'an'ı   alırlar.  Hadis  ve  İcma'ı  reddederler.  Kendilerinden başka   tüm   Müslümanları   müşrik  sayarlar.
9- Ehl-i Sünnet   müslümanların   ezanlarına   göre   namaz   kılmazlar.
10-Kestiklerini   yemezler.
11-Onlarla  evlenmezler.
12-Müslümanlarla cihad etmek farz-ı  ayındır. Hatta Müslümanlarla savaşa çıkmayan Ezarika'ya  dahi  kafir   demişlerdir.
13-Çocukları  ve  karıları  öldürmeyi  caiz  sayarlar.
14-Diğer  müslümanların Mallarını almayı mübah görürler. (Ganimet malı) (3.4.5.6.7. 8.9.10.11.12.13.14. maddeler Mevdudi'nin "Hilafet ve Saltanat" adlı eserinden alınmıştır sh:299)
15- Umumiyetle Takvayı esas alırlar... Mesela: Taharetin tamam olabilmesi için lisanın da yalandan ve batıl sözlerden arınması gerekir. Söz taşımak, kin ve düşmanlık, çirkin söz de -diğer maddi hususlar gibi- abdesti bozar derler.
16- Bazılarına göre hükümlerin kaynağı sadece Kur'an-ı Kerim'dir. (Sanki günümüzdeki ilahiyatçı  prof'ların  kahir  ekseriyeti   Edille-i Erbaa'yı  kabul  mu  ediyorlar?!)
17- Haricilerin  bir kısmı (Ezarika kolu)  recm'i  kabul  etmezler.  Günümüzde de kabul etmediğini açıklayanlar var. Acaba bunlar da mı Haricidirler?  (Recm: İslam hukukunda Zina eden   evlileri   taşlayarak   öldürme   cezasına   derler.)
18- Varise   vasiyet   yapılabileceğini  ileri  sürerler.
19- Süt  ana  ve  kız   kardeşlerden  başka süt hısımları ile evlenmenin memnu olmadığına (yasak olmadığına) inanırlar. (15.16.17.18.19. maddeler "Aylık Dergi" nin bastırdığı "Ehl-i Sünnet Tetkikleri" adlı kitabın 440. sayfasından alınmıştır.)
20---Amel   imandan   cüzdür   derler.   Ameli   olmayanı   kafir   sayarlar.
21- Haricilerin Ezarika kolu Yahudi ve Hıristiyanları kendilerine daha yakın görmüşlerdir.

22- Müslümanlardan  miras  alınamayacağını  söylerler. (Kafir oldukları için) (Bu 20.21.22. maddeler  "Dünden Bugüne Tekfir Olayı" adlı Prof. Dr. N. Abdurrezzak  Samarrai'ye  ait kitabın  36. sayfasından  alınmıştır.)

23- Dar  görüşlü,   müfrit,   şiddetli   taassup   taraftarıdırlar.   (Osman Keskioğlu.İslam Hukuku)

 24- Bu insanlar  çok   heyecanlı  ve  ölmeyi  arzu  ederler.   Vurucu,  yıkıcı  bir  mizaca sahiptirler.
25- Bir kısmı, aramızda adalet bulunduğu müddetçe Emire (Halife'ye) lüzum yoktur derler. (Prof. M. Ebu  Zehra,  Mez. Tarihi,  sh:78)
26- Yusuf   Suresi  Kur'an'dan  değildir  derler.
27- Yeni   bir   peygamber   gelecektir,   derler.
28- Ehl-i  Kıble,   kafir,  müşrik  değildir,  derler.
29- Hakem olayı dine aykırıdır,  derler. (Bu son dört madde, Ali NAR'ın Akaid risalelerinden alınmıştır. Sh:36)
30- Bir  kadın  ile   halasını   aynı   nikah   altına   birleştirmenin   caiz   olduğuna   inanırlar.
31- Mestler   üzerine   meshi   caiz   görmezler.
32- İftidah   tekbirlerinde   ellerini   kaldırmazlar.   Namazda   ellerini  kaldırmazlar.
33- Tütün   haramdır,  derler.
34- Ahirette   Allahü  Teala'yı görmek mümkün değildir. (Bu son 5 madde Prof. Dr.  ZUHAYLİ'nin   İslam   Fıkhı   Ans.  C/1, sh:37-38'den  alınmıştır.)
35- Rüyetullahı, Allahü Teala (cc)'nın  ahirette  görülmesini  inkar  ederler.  (Pezdevi  AKAİDİ, sh:111)
36- Ezarikalardan ekserisi, hayızlı kadının namaz kılması ve oruç tutması gerektiği görüşündedirler.   (sh:66)
37- Bakara   suresinin 204. ayetinin  Hz. Ali (R.A) hakkında nazil olduğunu iddia ederler.( sh:66)
38- Bakara  suresinin 207.ayetinin Hz.Ali (R.A)'yi şehid eden Harici Abdurrahman b.Mülcem hakkında   nazil   olduğunu   iddia   ederler. (sh:66)
39- Haricilerden Şebibiyye,  Kadınların imamet-i uzma (Büyük imamlık-Devlet başkanlığı) görevini üslenmelerini  kabul  ederler. (sh:93)  (Bu 4 madde Prof.Abdulkadir Şeybe'nin Çağdaş Dünya  Mezhepleri   adlı   kitabından  alınmıştır.)

KAYNAKLAR

1- Abdulkahir el-Bağdadi, El-Fark Beyne'l-Fırak

2-İbn-i Abidin, Reddü'l - Muhtar.

3-İmam-ı Azam, Fıkh-ı Ekber Şerhi,Aliyyü'l-Kari.

4- Prof. Dr.N.Ebu Zehra, Mezhepler Tarihi.

5- Prof. Dr.N.Canan,Kütüb-i sitte, Terceme ve Şerhi.

6- Said Havva, El-Esas Fi's-Sünne, İslam Akaidi.

7- Osman Keskioğlu, Fıkıh Tarihi ve İslam Hukuku.

8- Ömer en-Nesefi, Akaid.

9- Aylık Dergi, Ehl-i Sünnet Tetkikleri.

10- Sadru'l- İslam Muhammed Yüsr el-Pezdevi, Ehl-i Sünnet Akaidi.

11- Ali Nar, Akaid Risaleleri.

12- Prof.Şerafettin Gölcük, İslam Akaidi.

13- Prof. Dr.N.Abdurrezzak Samarrai, Dünden Bugüne Tekfir Olayı.

14- M. Çağlayan. Ehl-i Sünnet ve Akaidi.

15- Mevdudi, Hilafet ve Saltanat.

16-Prof. Dr. Abdulkadir Şeybe, Çağdaş Dünya Mezhepleri.

17- Prof. Dr. Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi.             A.  AZİZ