İMAM-I AZAM EBU HANİFE VE HANEFİ MEZHEBİ
"Hicri 80 yılında Küfe'de doğmuştur. Babası Sabittir. Hazreti Ali Radıyallahu Anh Sabite "zürriyetinin mübarek olması" yolunda dua etmiş, Allah'da ona Numan hazretlerini bahşetmiştir.
Ömrünün çoğunu Küfe şehrinde geçirdi. Kur'an'ı yedi kurradan birisi olan İmam Asım'dan öğrendi. Uzun süre ticaretle meşgul oldu. Ticaretinde çok titizdi. Ayıbı söylenmeden satılan bir kumaşın bedelini sadaka olarak vermiş, sonra onu satın alan şahıs gelince de ayrıca bedelini ona ödemiştir. Büyük âlim Şa'bi'nin teşvikiyle kendini ilme verdi.
Önceleri kelam ilmiyle uğraştı. Bir çok kişilerle, bilhassa sapık mezheb sahibleriyle münakaşa ve münazaralar yaptı. Hepsinde de karşısındakileri susturdu. Fakat Rasulullah ve Ashabının fıkha verdikleri değeri anlayarak ömrünün en bereketli devrelerini fıkıh ilmine inhisar etti.
Büyük âlim Hammad'dan ilim aldı. İlim silsilesi Hazreti Ali, İbni Mes'ud vasıtasıyla Rasulullah'a dayanır.
Fıkıhta amel edilecek hadislerin ravilerinin takva ehli olmalarını şart koşardı. İmam Şa'rani bu ravilerin tabiin ve tebe-i tabiinin seçkinlerinden olduğunu beyan ederek şu isimleri sayar: Esved, Alkame, Ata, Mücahid ve Hasan'ı Basri v.b.
Babasının vefatından sonra annesi İmam Cafer Sadıkla evlenmiş ve Rasulullah'ın zürriyetiyle akrabalık kurmuştur.
Mekke'de kaldığı altı sene zarfında İbni Abbas Radıyallahu Anh'ın talebeleriyle ve hassaten İmam Malik ile uzun ilmi sohbetlerde bulunmuştur.
İlminin genişliği yanında son derece takva sahibi ve sünnete bağlı idi.
Hocalarına hürmeti kadar talebelerine sevgisi de pek çoktu. Oğluna hocası Hammad'ın ismini vermiştir. Oğlu da büyük alimdir. Talebelerine: "Sizler kalbimin sevinci, kederimin cilasısınız" derdi.
Pek çok talebe yetiştirmiştir. Bunların binlere vardığı rivayet edilir. İslam aleminde en çok şöhret bulanları İmam Ebu Yusuf, İmam Muhammed ve İmam Züfer'dir.
Hicri 150 tarihinde Bağdatta Halife Mansur'un teklif ettiği kadılık vazifesini kabul etmediği için hapise atılmış ve orada şehid olarak vefat etmiştir. Allahü Teala (cc) rahmet eylesin.
Eserleri:
1-el-Fıkhü'1-Ekber.
2-el-Alim ve'1-Müteallim.
3- Osman el-Bettiye Risale.
4- Kaderiyye Mezhebine Reddiye.
5- el-Müsned.
İmam Azam'ın ictihadlarıyla amel edenlere 'Hanefi' denir."