خطأ! الإشارة المرجعية غير معرّفة.
GİRİŞ
EHL-İ SÜNNET’E GÖRE BAŞLICA İTİKADİ KONULAR
Çeşitli
fırkaların hakkında ihtilaf ettiği diğer konuların yanısıra imanın altı rüknünü
kapsar. Bunlar:
1.
Allah’a
İman Konusu.
İmanın Rükünlerinin İlki
olan,
bu konu
“Tevhid ilmi”
olarak isimlendirilir ve iki çeşittir:
a)-Rububiyyet Tevhidi (Tevhidu’l-Ma’rife ve’l-Isbat):
Allahu
Teala’yı zatında, fiillerinde, isimlerinde ve sıfatlarında birlemektir. Bazan
isim ve sıfatların
tevhidi ayrı bir bölüm olarak incelenir
ve böylece Rububiyyet Tevhid’i sadece Allah’ın zatının ve
fiillerinin tevhidiyle sınırlı
olur.
Bu bölüm yalnızca, Allah’ın isim, sıfat ve fiilleri ile ilgili konuları
incelemeyi, Ehl-i Sünnet’in bu bid’atçıların bu konudaki sözlerini ve bu sözleri
çürütmek için yapılan reddiyeleri içerir.
b)-Uluhiyyet Tevhidi (Tevhidu’l-Kasd ve’t-Taleb):
Bunun
anlamı, ibadeti sadece Allah’a has kılmakla O’nu birlemektir. Bu ise, La ilahe
illallah’ın
manasıdır.
Bu
bölüm, ibadetin manasını, La ilahe illallah’ın sıhhatinin şartlarını, tağutun ne
anlama geldiğini,
küfür
ve şirkin kısımlarını ve tevhidi bozan şeyleri inceler.
2.
Meleklere İman:
Allah’ın
onlara vermiş olduğu sıfatları tanımak, kısımlarını ve görevlerini bilmek ve
böylece tamamına
iman etmektir.
3. Kitaplara İman:Allah’ın İndirmiş Olduğu Allah’ın
peygamberlerine indirmiş olduğu tüm semavi kitaplardan, Kur’an dışındakilerin,
bugünkü
mevcut
şekilleri üzere değil, ilk olarak indirildikleri şekil üzere olmak kaydıyla
tamamının Allah c.c. katından hak
olduklarına iman. Buna göre, Tevrat ve İncil gibi, bugün mevcut olan geçmiş
kitapların tahrif edilmiş olduğuna iman etmek gerekir. Aynen Kur’an’ın geçmiş
kitapları neshettiğine iman etmek gerektiği gibi. Bu kitaplardan birisi, tahrif
olmamış asıl şekliyle elimize geçmiş olsa dahi onunla amel etmek
haramdır.
4.
Allah’ın
Peygamberlerine İman:
Özellikle
Allahu Teala’nın Kur’an’da isimlerini zikretmiş olduğu peygamberlere, onların
insanların en
faziletlileri olduklarına ve üzerlerine
düşen tebliğ görevini yerine getirdiklerine imandır.
Bu peygamberler içerisinde “Ulu’l-azm”
olanlar beş tanedir. Peygamberlerin tamamı şirk ve büyük
günahtan korunmuşlardır. Küçük günahlar
konusunda ise görüş ayrılığı vardır.
Kâdı Iyad ve başkaları bunlardan da
korunmuş oldukları görüşünü benimsemişlerdir. Ayrıca
Nebi’nin
Sallallahu
Aleyhi ve Sellem
siretinden bir bölümünü, Onun mucizelerini, kıyamete kadar insanların
ve
cinlerin tamamına gönderilmiş olduğunu
bilmek de imanın bu rüknüne dahildir. Onu tasdikin ve
bildirdiği her şeyde Ona uymanın
vacipliği ise, “Muhammedun Rasulullah” Şehadetinin
manasıdır.
5 . Ahiret
Günü’ne İman:
Kıyamet
alametlerine, kabir sualine ve kabir azabına iman; Sur’a üfürüleceğine, o anki
dehşet ve
paniğe, bunun ardından gelen ölüme,
dirilişe, haşra, kitapların darmadağın olacağına, kısımları
ile
birlikte şefaate, insanların Allah’a arz
olunacağına, Mizan ve Sırat’a iman; Cennet ve Cehennem’e
ve
şu anda var olduklarına
iman.
6.
Kadere, Hayrın ve Şerrin Allah’tan Olduğuna İman:
Kaderin
dört mertebesi vardır: Bilmek, yazmak, dilemek sonra hayır ve şerriyle fiilleri
yaratmak.
Buna şu gibi konular da girer: Ezeli
takdir, yaşam boyu göreceklerini takdir, senelik takdir,
günlük
takdir. Ayrıca kulun şer’i ve kaderi gücü
ve tüm bu konularda Ehl-i Sünnet’in ve fırkaların
görüşlerini
tanıma da bu konular
içerisindedir.
İman Konuları:
Bunlar,
isimler (kavramlar) ve hükümler ile ilgili konular olarak bilinir. İmanın
hakikatini, artmasını ve
eksilmesini, iman ehlinin çeşitli
derecelerinin olduğunu bilmeyi bu konular içerisinde
sayabiliriz.
Ayrıca isyan ehli ve bunların kısımları,
iman ve islam arasındaki fark konuları, fırkalar
arasındaki
ihtilaflar ve tüm bu konularda Ehl-i
Sünnet’in görüşleri de bu konular içerisindedir.
İmanın Altı Rüknü Dışında İtikat Konularına Giren
Meseleler:
Zira
bu konularda bazı fırkalar, sahibinin küfür ya da fısk ve sapıklıkla
hükmolunacağı türden
muhalefetlerde bulunmuşlardır. Bu
meselelerin çoğunda Rafızî - Şia aykırı görüş bildirmiştir.
Bunların
en önemlilerini şöyle
sıralayabiliriz:
1-Sahabe,
2-Dört halife,
3-Mü’minlerin anneleri ve ehl-i beyt Radıyallahu Anhum hakkındaki görüşleri.
4-İmamet,
5-Cuma ve cemaatın ikamesi,
6-Hac,
7-Salih ve facir (günahkar) ile birlikte
8-Cihad konularındaki görüşler,
9-Evliyaların kerametleri hakkındaki görüşler.
10-Mest üzerine mesh konusundaki görüşler.
11-Cinler, onların sıfatları, yükümlülükleri ve sonları hakkındaki görüşler.
12-Güzel ve çirkini aklî yolla tespit hakkındaki görüşler. Bu saydıklarımız, itikad ilmi ile ilgili kitapların içermiş oldukları en önemli konulardır.