EBÜ'L-HASENİ'L-EŞ'ARİ (ALİ B. İSMAİL B. İSHAK)
"Ashabtan Ebu Musa el-Eş'ari'nin torunlarındandır. Hicri 260 yılında Basra'da doğmuştur.
İlim irfan itibariyle bir harika idi. Kelam, tefsir, fıkıh ve tasavvuf ilimlerinde de derya idi. Ebu İshak el-Mervezi'den Şafii fıkhını üvey babası Ebu Ali el-Cübai'den Mutezile akaidini öğrendi. Bir çok ulema ile görüştü ve onlardan çeşitli yönlerden istifade etti.
Önceleri Mutezile mezhebinde iken bu yolun sakatlığım anlamış ve . Ehli Sünnete dönmüştür. Ebu İshak el-İsferayini şöyle der:
"Ben, Şeyh Ebül-Hasen el-Bahili'nin yanında denizden bir damla gibiyim. Öyle iken Ebül-Hasen el-Bahili'den işittim ki, şöyle diyordu: Ben Eş'ari'nin yanında denize nazaran bir damla su gibiyim."
Eserleriyle, tedrisiyle, münakaşa ve münazaralarıyla başta Mutezile olmak üzere devrindeki bütün bid'at mezheblerine karşı Ehli Sünneti savunmuş ve muvaffakta olmuştur.
İlmi Kelam bakımından pek kıymetli, Mutezile'ye karşı reddiye mahiyetinde 60 cüzlük bir tefsir yazmıştır.
Hicri 324 tarihinde Bağdat'ta vefat etmiştir. Yüzden fazla eser yazmıştır.
Eserlerinden Bazıları:
1- Tefsirü'l-Kur'an.
2- İzahü'l-Bürhân âlâ Ehli'z-Zeyğı ve't-Tuğyan.
3- er-Reddü ale'l-Mücessime.
4- el-Füsul fir-Reddi ale'l-Mülhidin.
5- Makalatü'l-Müslimin.
6- en-Nakzu ale'l-Cübai.
7- Kitabü'l-İbane fi Usuli'd-Diyâne.